De minister en de staatssecretaris van Sociale zaken en Werkgelegenheid hebben in een brief aan de Tweede Kamer een overzicht gegeven van het beroep op de coronamaatregelen NOW en Tozo.

Tot en met 30 april zijn er ongeveer 114.000 aanvragen voor de NOW ingediend. Er zijn ongeveer 104.000 aanvragen goedgekeurd en ongeveer 6.700 aanvragen afgewezen omdat deze niet aan de voorwaarden voldeden. Het totaalbedrag van de aangevraagde subsidie komt uit op € 7,2 miljard voor een periode van drie maanden.

Het aantal aanvragen voor de Tozo wordt geschat op ongeveer 343.000. Dit zijn aanvragen voor ondersteuning in levensonderhoud of voor een lening voor bedrijfskapitaal. Het overgrote deel van de aanvragen (ca. 91,5%) betreft een aanvraag voor inkomensondersteuning. Op dit moment zijn niet van alle gemeenten gegevens voorhanden. Binnenkort zal het CBS registratiecijfers over het gebruik van de Tozo publiceren. Dat moet leiden tot een nauwkeuriger beeld.

De ontwikkeling op de arbeidsmarkt is zorgelijk. Het aantal werkenden is afgenomen. Het aantal WW-uitkeringen stijgt, met name in de sectoren ‘horeca en catering’ (+224%), ‘uitzendbedrijven’ (+143%) en ‘cultuur’ (+94%). In absolute aantallen is de stijging beperkt. Het aantal WW-uitkeringen in de sectoren ‘landbouw, groenvoorziening, visserij’, ‘onderwijs’, ‘bouw’ en ‘overig’ is gedaald. De gemeenten geven aan dat ook de instroom in de bijstand is toegenomen. Een deel van de werknemers komt niet in aanmerking voor WW en zal doorstromen naar de bijstand. Er zijn nog geen exacte gegevens bekend over de omvang van de toename.

De beide bewindslieden willen de Tweede Kamer maandelijks informeren over het beroep op en het gebruik van de NOW en de Tozo.

Nederland heeft op basis van het tijdelijke steunkader van de Europese Commissie een garantieregeling voor werkkapitaal- en investeringskredieten die banken verstrekken in het kader van de coronacrisis aangemeld bij de Commissie. Het gaat om de coronamodule van de regeling Garantie Ondernemingsfinanciering. Deze regeling geldt voor leningen die banken vanaf 24 maart 2020 verstrekken. De Nederlandse Staat staat voor 90% garant voor nieuwe leningen aan het mkb en voor 80% voor nieuwe leningen aan grote ondernemingen. Banken moeten kredietnemers zes maanden uitstel van aflossing geven voordat zij een beroep kunnen doen op de door de staat afgegeven garantie op de lening.

Volgens de Europese Commissie voldoet de regeling aan de voorwaarden van het tijdelijke steunkader. De Commissie heeft toestemming gegeven voor de maatregelen.

De minister en staatssecretaris van Economische Zaken hebben Kamervragen over de ondersteuning voor zelfstandigen en de culturele sector in het kader van de coronamaatregelen beantwoord. In hun antwoord geven de bewindslieden aan dat de generieke maatregelen van het kabinet ook gelden voor de culturele en creatieve sector. Daarnaast is voor de sector een extra bedrag van € 300 miljoen beschikbaar gesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Een deel hiervan wordt ingezet om leningen te verstrekken aan eigenaren van opengestelde rijksmonumenten via het Nationaal Restauratie Fonds.

Daarnaast zijn er coulancemaatregelen genomen, zoals het opschorten van de huur voor rijksgesubsidieerde musea. Het merendeel van de vragen is door tijdsverloop achterhaald, omdat deze vragen betrekking hebben op aanvullingen en aanpassingen van eerder genomen maatregelen, die inmiddels hebben plaatsgevonden.

De sector scheppende kunst valt niet onder de regeling Tegemoetkoming ondernemers in getroffen sectoren (TOGS). Deze regeling is bedoeld om ondernemers die door de kabinetsmaatregelen direct zijn getroffen in hun bedrijfsvoering tegemoet te komen in hun vaste lasten. Beeldende kunsten, vormgeving en architectuur zijn geen ondernemingen die gedwongen zijn gesloten of dicht moeten door het verbod op het organiseren van evenementen. De SBI-code ‘scheppende kunst’, waar beeldende kunst onder valt, is zeer breed. Daaronder vallen diverse beroepsgroepen die hun werk kunnen blijven uitvoeren. Daarom is er voor gekozen deze SBI-code niet mee te nemen in de uitbreiding van de lijst met sectoren. De bewindslieden merken op dat het goed mogelijk is dat ondernemers die niet in aanmerking komen voor de TOGS een beroep kunnen doen op andere regelingen.

Een van de maatregelen die het kabinet heeft getroffen ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis is een kredietfaciliteit voor startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers. Het kabinet heeft € 100 miljoen beschikbaar gesteld voor overbruggingskredieten aan deze doelgroep. Vanaf 29 april om 09.00 uur kunnen deze bedrijven een aanvraag doen voor een corona-overbruggingslening (COL). De regeling wordt uitgevoerd door de regionale ontwikkelingsmaatschappijen.

Corona-overbruggingslening

De COL is een overbruggingslening onder gunstige condities. De hoogte van de leningen varieert van € 50.000 tot € 2 miljoen. Bij bedragen boven € 250.000 moeten de aandeelhouders of andere investeerders 25% van het gevraagde bedrag inleggen. De rente bedraagt 3% per jaar. De looptijd is drie jaar, met de mogelijkheid van vervroegde aflossing. Het streven is om aanvragen tot € 500.000 binnen vier tot negen werkdagen af te handelen. 

Om in aanmerking te komen voor de COL moeten ondernemers kunnen aantonen dat zij deze lening nodig hebben vanwege de huidige economische situatie en dat zij een duurzaam en gezond toekomstperspectief hebben. Bij de aanvraag moeten de volgende gegevens worden toegevoegd:

• een toelichting op de relatie tussen de coronacrisis en de liquiditeitsbehoefte;
• de jaarrekeningen van 2018 en 2019;
• de oorspronkelijke begroting 2020;
• bestaande leningsovereenkomsten;
• een businessplan;
• een actuele liquiditeitsprognose op 12-maands forecastbasis;
• een toelichting op en specificatie van de maandelijkse burnrate/runway.

De aanvraag van de COL gaat digitaal via https://www.techleap.nl/content/bridgefinancing-portal/

De staatssecretaris van Financiën heeft zes nieuwe belastingmaatregelen aangekondigd ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis. De maatregelen zijn met name gericht op het geven van financiële ruimte aan bedrijven en ondernemers. Daarnaast is een maatregel voor particulieren met een eigen woning aangekondigd. Het gaat om de volgende maatregelen:

1. Verlaging van het gebruikelijk loon bij omzetdaling
2. Versoepeling van het urencriterium voor zelfstandigen
3. Verruiming van de werkkostenregeling
4. De invoering van een coronareserve in de vennootschapsbelasting
5. Uitstel van de inwerkingtreding van het wetsvoorstel excessief lenen
6. Een betaalpauze voor hypotheekverplichtingen

1. Gebruikelijk loon

Dga’s van wie de bv door de coronacrisis met een omzetdaling wordt geconfronteerd, mogen uitgaan van een lager gebruikelijk loon dan volgens de wettelijke regeling. De toegestane verlaging staat in verhouding tot de omzetdaling. Als gevolg van de verlaging hoeft de bv minder loonheffing in te houden en af te dragen.

2. Versoepeling urencriterium

Ondernemers die voldoen aan het urencriterium hebben recht op de ondernemersaftrek, waaronder de zelfstandigenaftrek. Het urencriterium houdt in dat een ondernemer ten minste 1.225 uur per jaar aan zijn onderneming besteedt. Om te voorkomen dat ondernemers het recht op ondernemersaftrek verliezen geldt als fictie dat een ondernemer in de periode van 1 maart 2020 tot en met 31 mei 2020 ten minste 24 uur per week aan de onderneming heeft besteed. Voor seizoensafhankelijke ondernemers zal worden geregeld dat zij ook onder de versoepeling vallen.

3. Verruiming werkkostenregeling

De vrije ruimte van de werkkostenregeling voor onbelaste vergoedingen aan werknemers wordt eenmalig verhoogd van 1,7 naar 3% voor de eerste € 400.000 van de loonsom.

4. Coronareserve

De coronareserve is een fiscale reserve die het mogelijk maakt om bij de bepaling van de winst over 2019 rekening te houden met verliezen die bedrijven in 2020 verwachten te lijden. De coronareserve geldt alleen voor bedrijven die onder de vennootschapsbelasting vallen. de coronareserve mag niet hoger zijn dan de winst van 2019.

5. Uitstel inwerkingtreding wetsvoorstel excessief lenen

Het wetsvoorstel excessief lenen bij de eigen vennootschap moet voorkomen dat een dga door geld te lenen van zijn bv belastingbetaling uitstelt. De invoering van dat wetsvoorstel wordt een jaar uitgesteld tot 1 januari 2023.

6. Betaalpauze voor hypotheekverplichtingen

Voor de aftrekbaarheid van hypotheekrente voor de eigen woning geldt sinds 2013 een aflosverplichting op de schuld. Kredietverstrekkers willen klanten de mogelijkheid bieden van een betaalpauze voor rente en aflossing van maximaal zes maanden. Anders dan volgens de wettelijke regeling hoeft de door de betaalpauze opgelopen aflossingsachterstand niet uiterlijk 31 december 2021 te zijn ingelopen om verlies van renteaftrek te voorkomen. De achterstand kan worden ingelopen in de resterende looptijd van de lening. In plaats daarvan kan de klant ervoor kiezen om de resterende lening te splitsen. Dat maakt het mogelijk om de achterstand in een afwijkende periode dan de resterende looptijd in te lopen.

Voor zover de aangekondigde maatregelen wettelijk geregeld moeten worden zullen zij worden opgenomen in het Belastingplan 2021. Daarop vooruitlopend wordt de uitwerking opgenomen in een goedkeurend beleidsbesluit. De maatregelen, die niet wettelijk geregeld hoeven te worden, worden zo spoedig mogelijk uitgewerkt in een beleidsbesluit.

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in een brief aan de Tweede Kamer meegedeeld dat de doelgroep van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) wordt uitgebreid. Toegevoegd worden zelfstandigen in grenssituaties en zelfstandige AOW-gerechtigden.

Zelfstandigen in grenssituaties

Ook de in Nederland wonende zelfstandige ondernemer met een bedrijf in een andere EU-lidstaat kan een beroep doen op de Tozo als voorziening in zijn levensonderhoud. De ondernemer die in een andere EU-lidstaat woont en een bedrijf in Nederland heeft, kan met een beroep op de Tozo in aanmerking komen voor een lening voor bedrijfskapitaal. Voor levensonderhoud dient deze ondernemer zich te melden in zijn woonland. De staatssecretaris wil één gemeente aanwijzen waar deze groep ondernemers de aanvraag kan indienen voor bedrijfskapitaal. 

AOW-gerechtigde zelfstandigen

AOW-gerechtigde zelfstandigen kunnen met een beroep op de Tozo in aanmerking komen voor een lening voor bedrijfskapitaal. Tot nu toe was deze groep ondernemers uitgesloten van de Tozo.

Verrekening van inkomsten met de Tozo

Alleen inkomen dat betrekking heeft op de periode waarover Tozo wordt aangevraagd zal worden verrekend met de uitkering. Bij inkomen uit arbeid gaat het om de periode waarin de arbeid is verricht. Met een factuur voor werk in februari, die betaald wordt in maart, wordt geen rekening gehouden bij het bepalen van de Tozo-uitkering.

De grenswerkers en AOW-gerechtigde zelfstandigen kunnen een beroep doen op de Tozo nadat de aangepaste ministeriële regeling is gepubliceerd.